Laat mij beginnen met jullie allemaal hele fijne dagen te wensen. De eerste mensen die deze blog lezen, zijn waarschijnlijk nog druk met de laatste boodschappen of staan in een lange rij bij de kassa. Anderen zitten al gezellig aan tafel, en weer een andere groep ligt misschien al op de bank om uit te buiken.
Ook voor ons zijn het bijzondere dagen, maar de paarden wachten natuurlijk gewoon. Een paard kent geen feestdagen, geen vrije dagen en geen vakantie. Er moet iedere dag gevoerd, verzorgd en schoongemaakt worden.
De laatste tijd krijgen wij veel vragen over hoe de paarden eigenlijk bij ons terechtkomen. Daarom geef ik graag wat meer uitleg over de drie verschillende groepen paarden die wij opvangen, de moeilijke dilemma's waar we voor staan en hoe wij hiermee omgaan.
1. Paarden die een goed thuis hebben gehadLink naar dit onderdeel
De eerste groep bestaat uit paarden van particulieren die er – om welke reden dan ook – niet meer zelf voor kunnen zorgen. Denk hierbij aan situaties zoals:
- Ziekte van de eigenaar;
- Financiële veranderingen of banenverlies;
- Veranderde gezinssituaties waardoor dagelijkse verzorging niet meer mogelijk is.
Op Facebook zie ik wel eens opmerkingen voorbij komen dat oudere paarden niet meer herplaatst zouden moeten worden, en dat ze hun laatste jaren altijd bij ons zouden moeten blijven.
We hebben hier intern veel over gesproken. Een permanente plek creëren voor seniorenpaarden hebben we zeker overwogen. Maar de werkelijkheid is dat ook zo’n opvang uiteindelijk vol raakt. En als alle stallen permanent bezet zijn, kun je geen enkel ander paard meer helpen dat op dat moment dwingend en direct een plek nodig heeft.
Daarom kiezen wij ervoor om, zolang het mentaal en fysiek verantwoord is, óók voor oudere paarden een passend, liefdevol nieuw thuis te zoeken.
Waar komt de informatie over deze paarden vandaan?
We bundelen altijd drie bronnen: de eerlijke informatie van de eigenaar die afstand doet, onze eigen dagelijkse observaties, en adviezen van gespecialiseerde dierenartsen en experts binnen ons netwerk.
2. Paarden die géén goed thuis hebben gehadLink naar dit onderdeel
De tweede groep bestaat uit paarden die uit situaties komen waarin het ernstig mis is gegaan. Dit zijn vaak dieren uit verwaarlozingssituaties die via een ambtelijke inbeslagname bij ons worden ondergebracht.
Bij deze groep weten we vaak maar heel weinig over hun achtergrond. We weten meestal niet wie de eigenaar was, waar ze precies vandaan komen of wat ze allemaal hebben meegemaakt. De informatie die wij aan nieuwe adoptanten meegeven, is in deze gevallen volledig gebaseerd op wat wij zelf observeren en op de grondige medische bevindingen van onze specialisten.
Geen verlengstuk van handhavingLink naar dit onderdeel
Wanneer deze paarden via Paard Zoekt Baas een nieuw thuis krijgen, merken we dat niet iedereen daar altijd blij mee is. Sommige mensen zijn boos over de inbeslagname en richten hun frustratie niet alleen op de handhavende instanties, maar ook op ons. Ze zien ons onterecht als een verlengstuk van justitie.
Laat ik daar heel duidelijk over zijn:
- Wij voeren geen handhaving uit.
- Wij zijn er niet om mensen te veroordelen.
- Onze enige taak is om ervoor te zorgen dat een paard dat bij ons binnenkomt de best mogelijke zorg, revalidatie en uiteindelijk een vijfsterrenhuis krijgt.
3. Paarden uit acute, schrijnende situatiesLink naar dit onderdeel
Dan is er nog een derde groep: de paarden die we aantreffen in situaties waarin het achter gesloten deuren volledig is misgelopen. Bijvoorbeeld een pony die al jaren ergens achteraf in een donker schuurtje staat, of grote groepen dieren bij bedrijven waar de eigenaar de controle compleet kwijt is.
Het is erg belangrijk om te beseffen dat dit niet altijd betekent dat iemand zijn dieren bewust wil verwaarlozen. Soms verliezen mensen simpelweg de grip op de realiteit door persoonlijke problemen, trauma, gebrek aan kennis of mentale overbelasting. Er bestaan niet voor niets speciale hulpinstanties waar bijvoorbeeld agrariërs terechtkunnen wanneer de situatie lelijk boven het hoofd groeit.
We worden de laatste tijd steeds vaker rechtstreeks benaderd door eigenaren zelf, bezorgde familieleden of betrokken buren die zien dat het zo niet langer kan. Op een bepaald moment komt dan gelukkig het besef: "Dit gaat zo echt niet langer."
Het duivelse dilemma van vrijwillige afstandLink naar dit onderdeel
Soms kiezen handhavende diensten ervoor om een paard via een zogenaamde 'vrijwillige afstand' direct uit een schrijnende situatie te halen, in plaats van een strafrechtelijk traject te starten. Een ambtelijk handhavingstraject kan er namelijk voor zorgen dat een paard nog maandenlang in precies dezelfde slechte omstandigheden moet blijven wachten op juridische uitspraken.
Hier botst ons gevoel voor rechtvaardigheid soms met de praktijk:
- Aan de ene kant voelt het alsof een eigenaar "beloond" wordt en onder een welverdiende straf uitkomt door simpelweg afstand te doen.
- Aan de andere kant wordt het dier daardoor wél onmiddellijk gered. Het paard hoeft niet langer te lijden, de medische verzorging kan dezelfde dag nog beginnen en het herstelproces start direct.
Voor ons weegt dat laatste altijd het zwaarst.
De allerzwaarste beslissingenLink naar dit onderdeel
Als het aan ons team van Paard Zoekt Baas lag, zouden we absoluut ieder paard dat ons erf op loopt redden. Ieder leven is in onze ogen even waardevol.
Maar in ons werk moeten we helaas ook verschrikkelijk moeilijke keuzes maken. Soms is de beste en meest integere beslissing voor een paard niet om eindeloos door te gaan met behandelen, maar om juist rustig afscheid te nemen.
Gelukkig staan we daar nooit alleen in. We overleggen altijd nauw met gespecialiseerde dierenartsen die vanuit hun medische achtergrond en ervaring eerlijk beoordelen wat voor het dier nog dragelijk en verantwoord is.
Liefde is ook loslaten
Bij ieder paard dat we moeten laten inslapen, sterft er ook een klein stukje van ons mee. Het maakt niet uit of een paard één dag bij ons was, of maandenlang onderdeel uitmaakte van onze kudde — het afscheid is en blijft een loodzware, emotionele klap.
Toch zijn er momenten waarop inslapen geen opgeven is, maar een allerlaatste daad van liefde. Het is het verlossen van een dier uit ondraaglijke pijn, wanneer een leven simpelweg niet meer paardwaardig is.
Wanneer een paard bij ons binnenkomt, zetten wij alles op alles voor een tweede kans. Maar niet tegen iedere prijs. Het echte welzijn van het paard zal bij ons altijd, zonder uitzondering, op nummer één staan.
Lieve mensen, ik wens jullie nogmaals hele fijne dagen.
Wij trekken onze laarzen weer aan en gaan ons klaarmaken om de paarden te voeren, de stallen uit te mesten en ze hun dagelijkse knuffels te geven. Want de zorg voor onze paarden kent geen vrije dagen — en dat doen we elke dag weer met heel ons hart.
Warme groet,
Henk